16 ม.ค. 2569

日本留学時に撮った「ボツ動画」を少しずつ YouTube に出します

 日本に留学したときは、たくさんの電車(電車じゃないものもたくさん!)の動画を撮って、YouTubeに投稿しました。そのまま投稿する動画、そして複数ものを1つに編集した動画もありました。例えばひとつの駅で撮った色々な列車、この路線の列車と車窓を、1つの長めの動画にまとめています。

 それは列車を撮ることだけでなく、ビデオを編集することも好きだからです。長い動画を作るときは、尺(๋JRの隠語じゃなくて長さを意味する尺)、内容、そして撮影段階から色々考えないといけません。取材の日時もひとつです。

STAYTiON - 唐津駅
2021年某日、キハ66の臨時運行日に一発で撮影しました。

 特別な列車の場合はちゃんと予定を立てますが、多くは日常の列車の風景で、気まぐれに撮っています。いざ映像を並べてみると、理想の尺にしては物足りないな…と判明しました。旅行・遠征のついでに撮った動画も、限られた時間にできるだけ多く撮りたかったですが、気が付けばやっぱり足らない。でも撮りに行くのも難しいわけです。

 そんなわけで「ボツ動画」ができました。

福北ゆたかライン (2022-23年撮影)

 博多からたった20分で自然豊かな車窓が広がるこの路線、その車窓に音楽を合わせて編集することにしました。音楽に合わせる鉄動画 "BGM+" は10年前からやっていましたが、映像の美しさ、リズムに合わせた編集にこだわりました。

 しかし、福北ゆたか線まで出かけるのに時間がかかり、映像が計画した音楽の尺いっぱいに集まりませんでした。だからボツにしました。

 でもせっかく885系が福北ゆたか線を走った日に撮りに行ったから、それを皆に見せたかったのです。

 動画が未完成でも、あの日にちょっと珍しい車両が走ったな、あの日にしては日常だったけど、今は景色が変わってしまったな、と年月の重ねて映像の価値が増しました。だから、出せる分だけ出すことにしました。

新宮中央駅いろいろ

 当時は813系のインバータを集めていました。イケアに行くついでによく撮りました。(笑) 813系以外でも色々撮ったので、新宮中央駅だけで撮った映像をかき集めてみました。(おまけに西鉄新宮駅も!)

 他のボツ動画については、2026年内に順次編集・公開していきます。そして映像は揃っているけど、日本留学時に編集が間に合わなくて公開できなかったものも少し残っているので、それを完成させようと思っています。ただ、今後は旅行、出張で日本に戻る機会があれば、未完成だったものが完成するかもしれません…

 昨年は他の趣味に集中していたので、2026年はもっとYouTubeに集中する一年にしたく考えています。タイの鉄道動画もたくさん作るので、ご期待ください。

WORKETA

15 ธ.ค. 2568

Reverse Culture Shock กับอาหารไทย หลังจากอยู่ต่างประเทศนานเกินไป...

    ก่อนที่จะเรียน ป.โท จบกลับไทย เปิดตู้กับข้าวแล้วเจอว่าเหลือเครื่องปรุงอาหารไทยที่เอามาจากไทยเป็นจำนวนมาก มากจนน่าจะเรียบจบก่อนใช้หมดซะอีก

    เลยเอาทำอาหารไปเรื่อยๆ เท่าที่ทำได้ แต่ในขณะเดียวกันเราย้อนกลับไปคิดว่าที่เราอยู่ญี่ปุ่นมา 10 ปี เราก็เห็นอาหารไทยหลากหลายแบบในญี่ปุ่นมาก บางอันก็ทำให้คนไทยผงะ (ว่า WTF is dis!) หรือบางอันก็ดูดีไปเลย แต่เวลากลับไทยไปจ่ายตลาดแถวบ้าน เราก็รู้ว่ามันต่าง และมีความหลากหลายมากกว่าที่เราเห็นในต่างประเทศโดยสิ้นเชิง เราเลยอยากใช้เครื่องปรุงที่เหลือเพื่อหาคำตอบว่า "อะไรคืออาหารไทยที่แท้จริง"

วิกฤติ "ผัดกะเปา"

    หนึ่งในอาหารไทยที่วิบัติไปมากที่สุดในญี่ปุ่นคือผัดกะเพรา ซึ่งคือเมนูที่ง่ายที่สุดที่มีแค่ใบกะเพรา พริก และเนื้อ นอกจากนี้ยัง customize ได้ตามชอบ เช่น หมูกรอบ หรือจะเอาไปผัดกับข้าวเลย ซึ่งในญี่ปุ่นก็มีการแปลงสูตรผัดกะเพราไปหลากหลาย แต่บางสูตร "กะเพรา" ได้ตกหล่นไป...

    อ้าว แล้วมึงเรียกตัวเองว่า "ผัดกะเพรา" ได้ยังไง ในเมื่อมึงไม่มีแม้แต่วิญญาณกะเพราเลย

    ก็เข้าใจว่าคนญี่ปุ่น (หรือชาติอื่นๆ) ไม่ถนัดอาหารรสเผ็ด นั่นทำให้เกิดสูตรที่เพี้ยนไป เช่นใส่พริกหยวกแทน ใส่หอมหัวใหญ่ให้มีความหวาน บลาๆๆ แต่ก็น่าแปลกใจเหมือนกันว่า "กะเพรา" หายไปไหน (บางคนก็เรียกผัดกะเพราจอมปลอมของญี่ปุ่นกันว่า "ผัดกาเปา" ตามการออกเสียงของญี่ปุ่น)

ผัดกะเพราที่ลองใช้ใบ basil ทำแทน เพราะหาใบกะเพราไทยได้ยากในต่างแดน
(ตอนนั้นก็โดนเพื่อนคนไทยแซวว่าสูตรอะไรของมึงเนี่ย ถถถถ)

14 ธ.ค. 2568

タイ料理の逆カルチャーショック -10年間の日本留学からタイに帰って-

修士課程が終わったらすぐにタイに帰国する。

 ところが、帰国の4か月前に、タイから持ってきたタイ料理の調味料が、大量に余っていることに気が付いた。タイ料理だけに大量…

    10年間日本生活を振り返ると、日本でいろいろなタイ料理と出会い、タイ料理店が出す「本場のタイ料理」もあれば「全然ちゃうねん!」なタイ料理もありました。また留学中に一時帰国すると、これも確かよく食べるけど、海外ではあまり知られていないね、なタイ料理もあったり、ローカルな市場で見かけたものは、海外のタイ料理店で出てきたものと全然違うこともありました。

 「本当のタイ料理」ってなんだろう…と、余った調味料をひたすら消費して、追求しました。

~ 🍛  🍛  🍛 

パオライス炒め
「バジル」が入ってなければ、
それは「ガパオ」の意味を成していない。

 基本的に肉・ガパオ・唐辛子されあれば成立する。玉ねぎやパプリカなんて余計なものだと言いたいですが、自由度高くアレンジできます。例えば揚げた豚バラのガパオ炒めも実地では大人気、そしご飯と一緒に痛めてガパオ炒飯、そして麺と炒める "Phad Kee Mao" も若者の間での逸品です。でも、肉・ガパオ・唐辛子の3つさえあれば…(あとにんにくも…)

 もっと細かくいうと、タイバジル(Holy Basil)と洋風バジルは別物です。しかし本格タイバジルが中々手に入らないので、近所で買える洋風バジルをこっそり使ったこともあります。味は合格でしたが、のちにタイ人の留学生同士に「それ違ゃうやろ!」と笑われました。

留学時に自炊したガパオ炒め
ここでバジルを先に揚げてから炒めるとまた良い風味が出ます

21 พ.ย. 2568

ระบบจ่ายไฟฟ้าของรถโดยสาร - อะไรคือ power car (รถไฟฟ้ากำลัง) ฯลฯ

    โพสต์ก่อนหน้านี้ได้แนะนำให้รู้จักกับระบบขับเคลื่อนของรถไฟแล้ว วันนี้จะมาเสริมอีกเล็กน้อยกับระบบจ่ายไฟฟ้าของตู้โดยสาร (passenger carriage) กันครับ

    ครั้งที่แล้วได้ทิ้งท้ายไว้ว่า ปัจจุบันมีแนวโน้มที่จะใช้รถไฟแบบ mutiple unit หรือกระจายกำลังขับเคลื่อนมากขึ้น แต่ตู้โดยสาร จะมีแนวโน้มตรงข้ามกันครับ

    ระบบ generator สำหรับตู้โดยสาร ก็แบ่งได้ 2 แบบ คล้ายกับ traction คือแบบรวมศูนย์ (concentrated) และ แบบกระจาย (distributed) ไปในแต่ละตู้ครับ

    เดิมทีแล้วแต่ละตู้รถไฟมีเครื่องปั่นไฟเป็นของตัวเองครับ สำหรับรถไฟที่ไม่มีแอร์จะมีเครื่องปั่นไฟติดอยู่ที่ล้อ เรียกว่า "Axle generator" ล้อหมุนก็ปั่นไฟ พอใช้จ่ายไฟให้กับแสงสว่างภายในตู้ ส่วนตู้โดยสารปรับอากาศต้องการไฟฟ้ามากหน่อยจะเป็นเครื่องปั่นไฟแบบเติมน้ำมัน ซึ่ง generator แบบนี้ก็ตู้ใครตู้มันเหมือนกันครับ


Engine Generator สำหรับรถที่ต้องการไฟฟ้ามาก

รถนั่งชั้นสามปรับอากาศ (บชส.ป.) พ่วงรวมไปกับรถนั่งชั้นสาม
แต่ละตู้มี generator เป็นของตัวเอง

    แต่การมี generator ติดอยู่แต่ละตู้ ทำให้เกิดเสียงหรือกลิ่นน้ำมันรบกวนแก่ผู้โดยสาร จึงเกิดแนวคิดที่จะเอา generator แยกออกไปจากตู้โดยสาร แล้วถ้าใช้ generator เพียงตู้เดียวแต่ปั่นไฟเลี้ยงได้หลายๆ ตู้ก็คงจะดี จึงเกินแบบรวมศูนย์ ซึ่งมี generator หนึ่งตู้โดยเฉพาะ เพื่อเลี้ยงตู้อื่นทั้งขบวน เราจะเรียกตู้นั้นว่า “รถไฟฟ้ากำลัง” (power car) ตู้โดยสารรถนอนรุ่น CNR ที่นำมาใช้เมื่อปี 2016 ก็เป็นแบบ power car เช่นกัน โดยจ่ายไฟฟ้าให้กับรถนอนปรับอากาศอีก 12 ตู้ 

ข้อแตกต่างระหว่างแบบตู้ใครตู้มัน กับ power car จ่ายไฟให้ตู้อื่น

    โพสต์ที่แล้วที่บอกว่ารถไฟนิยมใช้ “ระบบขับเคลื่อน“ แบบ “กระจายกำลัง” มากกว่า เพราะมี dynamic performance ที่ดีกว่า locomotive ครับ แต่ไฟฟ้ากำลังสำหรับตู้โดยสารมีแนวโน้มที่จะใช้แบบ power car รวมศูนย์มากกว่า 

7 พ.ย. 2568

นั่งรถไฟ JR ครบทั้งประเทศญี่ปุ่น - ภาคผนวก

    จากโพสต์ที่แล้วที่ผมเล่าประสบการณ์นั่งรถไฟ Japan Railways หรือ JR ครบทุกเส้นในประเทศญี่ปุ่นแล้ว โพสต์นี้จะมาอธิบายเพิ่มเติมในเนื้อหาเชิงลึกเกี่ยวกับรถไฟญี่ปุ่นเข้าไปอีก ซึ่งน่าจะลึกพอสมควรครับ...

    โพสต์ที่แล้วผมบอกว่า "งานอดิเรกรถไฟมีหลายประเภท ตอนนั้นก็ไม่ได้ชอบการนั่งรถไฟ ชอบถ่ายรูปรถไฟ ชอบอะไรที่เกี่ยวกับตัวรถไฟมากกว่า มีบางครั้งที่นั่งรถไฟชมวิวรอบโตเกียวบ้าง" ก็เป็นเช่นนั้นจริงๆ เพราะคนชอบรถไฟในญี่ปุ่นเองก็มีหลายประเภท เช่น

NORITETSU (乗り鉄) - Nori ไม่ได้แปลว่าสาหร่าย แต่เป็นการนั่ง (ride) พวกนี้คือคนที่ชอบนั่งรถไฟ

TORITETSU (撮り鉄) - คือคนชอบถ่ายรถไฟ ถ้าใครจริงจังก็มักจะมีกล้อง DSLR ตัวใหญ่และอุปกรณ์เสริมครบชุด เพื่อรูปรถไฟที่สวยที่สุด

หรือแบบนี้ก็มี...

MOKEITETSU (模型鉄) - คนชอบสะสมรถไฟโมเดล... (คันเล็กที่ราคาไม่เล็ก !)

EKITETSU (駅鉄) - คนชอบสถานีรถไฟ อยากไปเยือนสถานีรถไฟ ไปให้ครบทุกสถานีเหนือจรดใต้ (ฟังดูเกินไป แต่ก็มีคนแบบนั้นจริงๆ นะ)

สถานีรถไฟที่อยู่ใต้สุดของญี่ปุ่นแผ่นดินใหญ่ Nishi Oyama (จ. Kagoshima)

มาเข้าเรื่องกันครับ ... สายรถไฟของญี่ปุ่น

    จริงๆ แล้วสายรถไฟ (railway line) ของญี่ปุ่นจะสามารถแบ่งออกเป็นสายรถไฟตามกายภาพ คือตามรางที่เห็นอยู่ กับสายรถไฟตามการเดินรถหรือที่อยู่ในแผนที่ ภาษาญี่ปุ่นก็มีคำว่า "線路" (senro) กับ "路線" (rosen) ซึ่ง 線路 คือทางรถไฟที่เป็นรางจับต้องได้ (track, rail) ส่วน 路線 คือเส้นทางการเดินรถ คือ operation route นั่นเอง